Het woordenboek

Van Afgifte tot Zelfconsumptie.

De woorden achter verduurzaming, in gewone taal. Zoek een begrip en lees wat het voor jouw keuzes betekent.

Zoeken

Afgiftesysteem

Onderdelen die warmte aan de ruimte afgeven, zoals radiatoren, convectoren en vloerverwarming.

All-electric

Een verwarmingsoplossing zonder gasgestookte ketel voor ruimteverwarming en warm tapwater. De rest van de woning vraagt een afzonderlijke beoordeling.

Balansventilatie

Mechanische toevoer én afvoer van lucht, op elkaar ingeregeld. Vaak gecombineerd met warmteterugwinning.

Biobased isolatie

Isolatie uit hernieuwbare biologische grondstoffen, bijvoorbeeld houtvezel, cellulose, vlas of hennep. De complete productopbouw blijft bepalend.

Bodemisolatie

Isolatie op de bodem van de kruipruimte. Dit is bouwfysisch iets anders dan isolatie direct tegen de onderkant van de vloer.

Bouwfysica

De samenhang tussen onder meer warmte, vocht, lucht en geluid in een gebouw.

Bypass

Een route in een WTW-unit waarmee lucht langs de warmtewisselaar kan stromen. Een bypass is geen actieve koelmachine.

CE-markering

Een verklaring over naleving van toepasselijke Europese productregels. Geen algemene garantie dat een gemonteerd systeem geschikt is voor elk gebouw.

Cellulose

Isolatiemateriaal op basis van papiervezels. De verwerking en benodigde inblaasdichtheid hangen af van product en toepassing.

CO-meting

Meting van koolmonoxide. Veilige werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties vragen toepasselijke bevoegdheden en procedures.

Condensatie

Overgang van waterdamp naar vloeibaar water. Kan optreden op koude oppervlakken of binnen een ongunstig opgebouwde constructie.

COP

Verhouding tussen geleverde warmte en opgenomen elektrische energie op een aangegeven testpunt. Geen vast rendement voor het hele jaar.

CO₂-sturing

Ventilatieregeling die het luchtdebiet onder meer aanpast aan gemeten kooldioxide als aanwijzing voor aanwezigheid.

Dampopen

Relatief gemakkelijk waterdamp doorlatend. Het begrip zegt zonder de rest van de opbouw niet of een constructie vochtveilig is.

Damprem

Een laag die transport van waterdamp beperkt. De juiste positie en dampweerstand volgen uit de volledige constructie.

Debiet

Hoeveelheid lucht of water die per tijdseenheid stroomt, bijvoorbeeld m³/h voor ventilatielucht.

Decentrale WTW

Warmteterugwinning in of bij een afzonderlijke ruimte, vaak met een geveldoorvoer in plaats van een volledig centraal kanaalnet.

DoP

Declaration of Performance: een prestatieverklaring met gedeclareerde productprestaties binnen het toepasselijke regelkader.

Dossier

Verzameling van opnamegegevens, tekeningen, foto’s, productdocumentatie, meetrapporten en afspraken die bij het gebouw horen.

Drukverlies

Druk die verloren gaat wanneer lucht of water door leidingen, bochten, filters en andere componenten stroomt.

EIA

Energie-investeringsaftrek. Een fiscale regeling voor kwalificerende zakelijke investeringen, met voorwaarden en meldtermijnen.

Energielabel

Een geregistreerde beoordeling van de berekende energieprestatie van een gebouw. Het is geen voorspelling van jouw exacte energierekening.

EP-adviseur

Een vakbekwame energieprestatieadviseur die binnen de juiste certificering een gebouw opneemt en een label laat registreren.

EP-online

De landelijke registratie waarin energielabels en energieprestatiegegevens worden vastgelegd.

EPS

Geëxpandeerd polystyreen. Komt onder meer voor als platen en parels; eigenschappen verschillen per product en toepassing.

Faseverandering

Overgang tussen toestanden van een materiaal. In specifieke warmteopslagsystemen kan daarbij energie worden opgeslagen of afgegeven.

Glaswol

Minerale isolatiewol op basis van glas. Lambda, brandgedrag en mechanische eigenschappen verschillen per product.

Houtvezel

Isolatiemateriaal op basis van houtvezels, als plaat of inblaasproduct. Vochtgedrag en voorgeschreven opbouw zijn belangrijk.

HR++-glas

Isolerend dubbel glas. Voor subsidie zijn de concrete Ug-waarde, oppervlakte en overige voorwaarden bepalend.

Hybride warmtepomp

Een warmtepomp die samenwerkt met een andere warmtebron, meestal een cv-ketel.

Inregelstaat

Document met bijvoorbeeld gemeten luchtdebieten per ventiel of instellingen van waterzijdige circuits.

ISDE

Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing. De route en voorwaarden verschillen tussen woningeigenaren en zakelijke gebruikers.

Koudebrug

Een plaats waar relatief veel warmte door een constructie stroomt, bijvoorbeeld door een onderbroken isolatielaag of een aansluiting.

kW

Kilowatt: een eenheid voor vermogen. Bij een batterij bijvoorbeeld hoeveel vermogen op een moment kan worden geleverd.

kWh

Kilowattuur: een eenheid voor energie. Een apparaat van 1 kW dat één uur draait gebruikt 1 kWh.

kWp

Kilowattpiek: het nominale vermogen van zonnepanelen onder vastgelegde testcondities. Geen jaaropbrengst.

Lambda (λ)

Warmtegeleidingscoëfficiënt in W/mK. Bij dezelfde dikte geeft een lager getal theoretisch een hogere materiaalweerstand.

Lucht-luchtwarmtepomp

Warmtepomp die warmte aan lucht afgeeft. Veel split-airco’s werken volgens dit principe en kunnen ook koelen.

Lucht-waterwarmtepomp

Warmtepomp die warmte uit buitenlucht gebruikt en overdraagt aan water voor verwarming en eventueel tapwater.

Luchtdichtheid

Mate waarin ongecontroleerde luchtlekken door de gebouwschil worden beperkt. Gecontroleerde ventilatie blijft nodig.

Meldcode

Product- of systeemcode die voor bepaalde subsidieaanvragen wordt gebruikt. Alleen een code hebben garandeert nog geen toekenning.

MJOP

Meerjarenonderhoudsplan: planning van onderhoud, momenten en verwachte kosten. Verduurzaming kan op deze momenten worden afgestemd.

Netcongestie

Situatie waarin transportcapaciteit op het elektriciteitsnet onvoldoende beschikbaar is voor de gevraagde transportbehoefte.

NTA 8800

Bepalingsmethode voor de energieprestatie van gebouwen in Nederland. Het officiële label volgt uit meer dan één losse maatregel.

Omvormer

Toestel dat elektrische energie omzet, bijvoorbeeld gelijkstroom van zonnepanelen naar wisselstroom voor het elektriciteitsnet.

Parallel kanaalsysteem

Luchtverdeling waarbij meerdere aparte kanalen vanaf een verdeler naar ruimtes lopen.

PIR

Polyisocyanuraat: kunststof isolatieschuim dat vaak in platen wordt geleverd. Brandgedrag volgt uit product en complete opbouw.

PUR

Polyurethaan: een materiaalfamilie voor onder meer isolatieplaten en gespoten isolatie. Verwerking en toepassingsvoorwaarden zijn productspecifiek.

Rc

Warmteweerstand van een constructie. De opbouw, onderbrekingen en toepasselijke rekenregels tellen mee; Rc is niet simpelweg altijd de Rd van één product.

Rd

Warmteweerstand van een materiaallaag. Theoretisch: dikte in meter gedeeld door lambda in W/mK.

Salderen

Wettelijk verrekenen van teruggeleverde en afgenomen elektriciteit binnen de regeling. Deze regeling eindigt op 1 januari 2027.

SCOP

Seizoensgebonden prestatiecoëfficiënt van een warmtepomp onder vastgelegde condities. De praktijk hangt ook af van ontwerp en gebruik.

SEER

Seizoensgebonden efficiëntiegetal voor koeling. Vergelijk waarden alleen bij een gelijkwaardige toepassing en uitgangspunten.

Spirobuis

Rond, meestal verzinkt metalen luchtkanaal met een spiraalvormige felsnaad. Diameter en verbindingen beïnvloeden drukverlies en geluid.

Spouw

Ruimte tussen binnen- en buitenblad van een muur. Niet elke spouw is leeg, schoon of geschikt voor na-isolatie.

Steenwol

Minerale isolatiewol op basis van steenachtige grondstoffen. Geschiktheid hangt af van het exacte product en de toepassing.

SVOH

Subsidieregeling voor verduurzaming en onderhoud van huurwoningen. Controleer welke eigenaar, woning en maatregelen kwalificeren.

SVVE

Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars. Besluitvorming, aanvraag en uitvoering moeten op elkaar aansluiten.

Teruglevering

Elektriciteit die vanaf de eigen aansluiting aan het net wordt afgegeven. Vergoeding en kosten volgen uit het contract en toepasselijke regels.

Thermografie

Beeldvorming met infrarood om oppervlaktetemperaturen te onderzoeken. Het beeld vraagt interpretatie van omstandigheden en constructie.

Triple glas

Drievoudige beglazing. De totale prestatie hangt ook af van kozijn, afstandhouders en montage.

U-waarde

Warmtedoorgangscoëfficiënt in W/m²K. Lager betekent minder warmtedoorgang bij dezelfde omstandigheden.

Ug / Uf / Uw

Ug gaat over glas, Uf over het kozijn en Uw over het complete raam. Deze waarden zijn niet onderling uitwisselbaar.

Vrije sector

Huursegment waarvan de toepasselijkheid afhangt van onder meer punten, aanvangshuur en contractdatum. Een hoog label alleen is niet voldoende.

VvE

Vereniging van eigenaars. Bevoegdheden en besluitvorming volgen onder meer uit de splitsingsakte en toepasselijke regels.

Warmteverliesberekening

Berekening van het benodigde verwarmingsvermogen onder ontwerpcondities, op basis van onder meer gebouwschil en ventilatie.

Waterzijdig inregelen

Afstemmen van waterdebieten en instellingen van de verwarming op de warmtebehoefte van de afzonderlijke ruimtes.

WOZ-cap

Beperking van de WOZ-bijdrage in het WWS onder bepaalde voorwaarden. De berekening kan de invloed van extra labelpunten veranderen.

WTW

Warmteterugwinning. Bij ventilatie wordt warmte uit afgevoerde lucht overgedragen aan de toevoerlucht; er bestaan ook andere toepassingen.

WWS

Woningwaarderingsstelsel: het stelsel waarmee kwaliteitspunten en bijbehorende huurprijsgrenzen worden bepaald.

Zelfconsumptie

Deel van de eigen elektriciteitsproductie dat direct of via opslag binnen de eigen aansluiting wordt gebruikt.

Zomercomfort

Hoe comfortabel een gebouw bij warmte blijft. Zonwering, ventilatie, massa, glas, interne warmte en koeling spelen samen een rol.

Bronnen en verder lezen

Informatie samengesteld op 18 september 2026. Controleer bij een aanvraag of contract de geldende voorwaarden.